Spijt na geslachtsverandering

‘Genderrol kan nog steeds stressvol zijn’


Arend van Wijngaarden

Het aantal operaties voor geslachtsverandering neemt sterk toe, stelt het UMC Groningen, dat jaarlijks 150 aanvragen krijgt.

Soms hebben transgenders spijt, zoals Patrick de Veen uit Emmen die tien jaar geleden Patricia werd, zo bleek woensdagavond in tv-programma Zembla. In het programma kwam de 40-jarige Patrick uitgebreid aan het woord. Hij onderging in 2008 in het UMCG een operatie, kreeg drie maanden erna spijt en heeft inmiddels toestemming om euthanasie uit te laten voeren. De huidige psychiater van Patrick meent dat de wens om zijn geslacht te veranderen destijds een waangedachte was. Volgens hem hebben de psychiaters van het UMCG onvoldoende onderzoek gedaan.

,,Enkele maanden na de operatie viel ik in een heel diepe put’’, zegt De Veen in de uitzending van Zembla. ,,Het besef wat er bij mij gebeurd is en dat zoiets nooit meer terug kan. Dat je hiermee moet leren leven. Ik had spijt, het hoort niet bij me. Elke dag heb ik zoiets van: haal dit bij me weg. Als ik onder de douche moet, ga ik met een handdoek voor de spiegel staan. Ik wil het niet meer zien.’’

Het UMCG laat in een uitgebreide reactieweten het vreselijk te vinden dat Patrick spijt heeft van zijn keuze. Zonder op de persoonlijke details in te gaan stelt het UMCG dat er wel altijd uitgebreid onderzoek plaatsvindt voor transgenderoperaties. ,,Het leven als transgenderpersoon is vaak niet gemakkelijk’’, stelt het UMCG in de reactie. ,,De medische behandeling is wel een steun, maar geen reparatie voor jaren leven met een niet-gewenst lichaam. De genderrol kan nog steeds stressvol zijn na aanpassing aan het gewenste geslacht. Daarnaast zijn er grote verschillen tussen patiënten, met name als het gaat om bijkomende problemen.’’

Onderzoek toont volgens het UMCG aan dat de patiënten van genderteams in grote meerderheid (90-95 procent) tevreden zijn met hun behandeling en het gaan leven in de rol van het andere geslacht. ,,Dit is de reden dat professionals het verantwoord vinden deze behandeling aan te bieden, ondanks de risico’s die er zijn. Het fundamentele probleem dat men in een verkeerd of ‘vreemd’ lichaam is geboren, is vaak voor een groot deel, maar helaas lang niet altijd volledig te herstellen. Dit probleem is nadrukkelijk onderwerp bij de gesprekken vooraf.’’

Het UMCG behandelt per jaar ongeveer tachtig patiënten die zich melden voor een transgenderoperatie. De medische behandeling is nog maar sinds de jaren 70 mogelijk.

De voorzitter van de patiëntenorganisatie voor transgenders, Lisa van Ginneken, laat in een reactie aan Zembla weten dat er geen ‘cowboytoestanden’ zijn in de transgenderzorg in Nederland en dat spijt weinig voorkomt. Daarmee reageert ze op de Nederlandse Vereniging voor Psychiaters die in de Zembla-uitzending stelt dat er een duidelijke richtlijn ontbreekt om te bepalen wie in aanmerking komt.

Dagblad van het Noorden, vrijdag 21 december 2018
Zie ook uitzending terug van Zembla,
woensdagavond 19 december 2018 (NPO 2)