Alle berichten van TGG

REACTIE OP ZEMBLA-UITZENDING OVER SPIJT ONDER TRANSGENDER PERSONEN

Reactie op Zembla-uitzending over spijt onder transgender personen

“Voor sommige mensen heeft de operatie hun leven verwoest,” luidt de intro van Transgender met Spijt, de tv-uitzending van Zembla (BNNVARA) van 19 december 2018. TNN en Transvisie reageren op de uitzending.

Het programma laat een interview zien met Patrick (40) uit Emmen die spijt heeft van zijn transitie. Het is een verdrietig verhaal, en er zijn fouten gemaakt door zijn behandelaars, vermoeden Transvisie en Transgender Netwerk Nederland. Maar laten we hierdoor niet denken dat de transgenderzorg aan de lopende band deze fouten maakt.

“Ik wil benadrukken dat er geen cowboytoestanden zijn in de transgenderzorg,” zegt Van Ginneken in een interview dat gisteravond werd gepubliceerd op de website van Zembla. “Er wordt echt degelijke zorg geleverd. Ik wil de indruk bestrijden dat er maar wat aangerommeld wordt en dat mensen daardoor zeggen: zie je wel, dat moeten we niet doen, het is een slecht idee.”

Gelukkig gebeurt het zelden dat een transgender persoon spijt heeft van een transitie. Het weinige nationale en internationale onderzoek dat er is wijst op 0,5 tot 1%.

In de uitzending van Zembla wordt gesuggereerd dat strengere screening door psychologen noodzakelijk is om te voorkomen dat mensen, net als Patrick, spijt krijgen. Transvisie en TNN pleitten juist voor afschaffing van de psycholoog als poortwachter tot transgenderzorg. “De rol van de psycholoog zou moeten zijn dat die de cliënt begeleidt voor, tijdens en na de transitie, niet dat die een soort examinator is,” stelt Brand Berghouwer, voorzitter van TNN.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat het niets uitmaakt of de psycholoog een rol vervult als poortwachter zoals in Nederland het geval is, of dat een beknoptere vorm van screening wordt toegepast zoals in onder meer Amerikaanse klinieken.

Meer onderzoek is zeker belangrijk, en dat moet er komen, vinden Transvisie en TNN. “Maar laten we in hemelsnaam niet gaan wachten tot zo’n onderzoek klaar is voordat je de transgenderzorg in Nederland gaat moderniseren,” zegt Van Ginneken in haar interview met Zembla.


De uitzending kan vragen en onzekere gevoelens bij een trans persoon oproepen. Mocht dat zo zijn, of mocht je zelf twijfel of spijt voelen, zoek dan contact met een gespecialiseerde psycholoog. In aanvulling daarop kun je ook naar een lotgenotencontactgroep van Transvisie gaan om er met anderen over te praten.

Wil je meer weten over de huidige transgenderzorg? Bekijk dan de Factsheet Transgender Personen In Zorg en Welzijn van TNN.

Lees ook: Transgender personen hebben nauwelijks spijt

Spijt na geslachtsverandering

‘Genderrol kan nog steeds stressvol zijn’


Arend van Wijngaarden

Het aantal operaties voor geslachtsverandering neemt sterk toe, stelt het UMC Groningen, dat jaarlijks 150 aanvragen krijgt.

Soms hebben transgenders spijt, zoals Patrick de Veen uit Emmen die tien jaar geleden Patricia werd, zo bleek woensdagavond in tv-programma Zembla. In het programma kwam de 40-jarige Patrick uitgebreid aan het woord. Hij onderging in 2008 in het UMCG een operatie, kreeg drie maanden erna spijt en heeft inmiddels toestemming om euthanasie uit te laten voeren. De huidige psychiater van Patrick meent dat de wens om zijn geslacht te veranderen destijds een waangedachte was. Volgens hem hebben de psychiaters van het UMCG onvoldoende onderzoek gedaan.

,,Enkele maanden na de operatie viel ik in een heel diepe put’’, zegt De Veen in de uitzending van Zembla. ,,Het besef wat er bij mij gebeurd is en dat zoiets nooit meer terug kan. Dat je hiermee moet leren leven. Ik had spijt, het hoort niet bij me. Elke dag heb ik zoiets van: haal dit bij me weg. Als ik onder de douche moet, ga ik met een handdoek voor de spiegel staan. Ik wil het niet meer zien.’’

Het UMCG laat in een uitgebreide reactieweten het vreselijk te vinden dat Patrick spijt heeft van zijn keuze. Zonder op de persoonlijke details in te gaan stelt het UMCG dat er wel altijd uitgebreid onderzoek plaatsvindt voor transgenderoperaties. ,,Het leven als transgenderpersoon is vaak niet gemakkelijk’’, stelt het UMCG in de reactie. ,,De medische behandeling is wel een steun, maar geen reparatie voor jaren leven met een niet-gewenst lichaam. De genderrol kan nog steeds stressvol zijn na aanpassing aan het gewenste geslacht. Daarnaast zijn er grote verschillen tussen patiënten, met name als het gaat om bijkomende problemen.’’

Onderzoek toont volgens het UMCG aan dat de patiënten van genderteams in grote meerderheid (90-95 procent) tevreden zijn met hun behandeling en het gaan leven in de rol van het andere geslacht. ,,Dit is de reden dat professionals het verantwoord vinden deze behandeling aan te bieden, ondanks de risico’s die er zijn. Het fundamentele probleem dat men in een verkeerd of ‘vreemd’ lichaam is geboren, is vaak voor een groot deel, maar helaas lang niet altijd volledig te herstellen. Dit probleem is nadrukkelijk onderwerp bij de gesprekken vooraf.’’

Het UMCG behandelt per jaar ongeveer tachtig patiënten die zich melden voor een transgenderoperatie. De medische behandeling is nog maar sinds de jaren 70 mogelijk.

De voorzitter van de patiëntenorganisatie voor transgenders, Lisa van Ginneken, laat in een reactie aan Zembla weten dat er geen ‘cowboytoestanden’ zijn in de transgenderzorg in Nederland en dat spijt weinig voorkomt. Daarmee reageert ze op de Nederlandse Vereniging voor Psychiaters die in de Zembla-uitzending stelt dat er een duidelijke richtlijn ontbreekt om te bepalen wie in aanmerking komt.

Dagblad van het Noorden, vrijdag 21 december 2018
Zie ook uitzending terug van Zembla,
woensdagavond 19 december 2018 (NPO 2)